Suura armaan gadii akka mataan hojjetu agarsiisti. Akkuma beektan, kan argannu irratti, naannoo retina keessatti sela konii (cone cells) jiru ifa fudhata, sana booda ifa gara siginaa elektrikii jijjiiree, ulee argaa (optic nerve) dhaan gara sammuu erga. Sammuun siginaa elektrikii kana xiinxala, xiinxala deetaa dhaan wantoota arguu keessatti milkaa’a, jechuun siginaa elektrikii gara fakkii jijjiira.[*]
Suura Al-An’aam (6:103) keessatti barreessame:
Ija hin isa qabatu, Innis ija hundaa ni qabata, Innis Lallabaa, Oduu hunda beekadha.
Akka argitan, Rabbin ijaaf jecha “idrāk” (dhaqqabuu / hubachuu / marsuu) fayyadameera. Wantni kan arguu qofa ta’e hin ga’u wanti ifa ta’e hubachuun dirqama – ykn akka Qur’aaniin jecha “tudrikuhu” fayyadamu. Jecha kana fayyadamiin sababa malee miti, sababiin bara 1400 dura, kanneen kan Arabaa bara sanaa, beekumsa sammuun deetaa argaa xiinxalu jedhu hin qabanne. Yoo Qur’aani hojii nama sammuu qabu ta’ee “ija Inna hin arganu” qofa barreessite. Aayaa kana keessa hojii mataa dhugaa irratti agarsiisa sirrii fi bal’aa jira.
[*] Akkamitti Ija Namaa Hojjeta
Leave a Reply